แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ JsgeObject แสดงบทความทั้งหมด
แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ JsgeObject แสดงบทความทั้งหมด

วันศุกร์ที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2553

พัฒนาเกมส์เอ็นจิ้นด้วย HTML5 + JavaScript ตอนที่ 3 ทดสอบคลาส JsgeObject

ใน บทความที่ 2 เราได้เขียนคลาส JsgeObject กันไปแล้ว ในบทความนี้เราจะมาต่อกันในเรื่องการเทสคลาสที่เราเขียนขึ้นมา การพัฒนาซอฟต์แวร์ในปัจจุบันมีการคิดค้นเทคนิค วิธีการและเครื่องมือมากมาย ที่ช่วยให้เราทดสอบโค้ดที่เราเขียนได้เป็นระบบมีแบบแผนมากขึ้น ซึ่งในบทความนี้เราจะมาดูเทคนิคและเครื่องมือเหล่านี้กัน

หลายปีที่ผ่านมานักพัฒนาซอฟต์แวร์เป็นจำนวนมากได้นำวิธีการพัฒนาซอฟต์แวร์ที่เรียกว่า Test-Driven Development (TDD) มาใช้กันอย่างแพร่หลาย โดยหลักการของ TDD ก็คือ เป็นการพัฒนาซอฟต์แวร์ที่ใช้ การทดสอบโปรแกรมแบบอัตโนมัติ (Automated Unit Test) เป็นตัวขับเคลื่อน ผลักดันกระบวนการพัฒนาซอฟต์แวร์ เป็นการพัฒนาซอฟต์แวร์โดยการเขียนโค้ดที่ใช้ทดสอบการทำงานของตัวโปรแกรม (Unit Test) ก่อนที่จะเขียนโค้ดการทำงานของโปรแกรมจริงๆ ซึ่งมี 3 ขั้นตอนดังนี้
  1. Red - เขียนโค้ดที่ใช้ทดสอบการทำงานของโปรแกรมก่อนที่จะเขียนโค้ดการทำงานของโปรแกรม และให้การทดสอบทุกอันได้ผลลัพธ์ไม่ผ่านการทดสอบ
  2. Green - เขียนโค้ดการทำงานของโปรแกรมในผ่านการทดสอบ โดยเขียนโค้ดเท่าที่จำเป็นเพื่อให้ผ่านการทดสอบเท่านั้น
  3. Refactor - ปรับปรุงโค้ดที่เราเขียนในขั้นตอนที่ 2 ให้ดีขึ้น เช่น ลดโค้ดที่ซ้ำซ้อน หรือ ลดจำนวนโค้ดที่เขียนขึ้นแต่ทำงานได้เท่าเดิม เป็นต้น หลังจากที่ปรับปรุงโค้ดแล้ว ก็ให้ทำการทดสอบทุกครั้ง เพื่อให้แน่ใจว่าโค้ดที่ปรับปรุงไม่กระทบการทำงานของโปรแกรมและยังทำงานได้ตามปกติ
จากขั้นตอนข้างต้นเราจะมาเริ่มเขียนโค้ดทดสอบคลาส JsgeObject กัน ถึงแม้นว่าเราจะข้ามขั้นตอนแรกไปเนื่องจากเราเขียนโค้ดของคลาส JsgeObject ไว้ก่อนแล้ว ก็ให้ทำเป็นเหมือนว่าเรายังไม่ได้เขียนโค้ดมาก่อน เวลาที่เราคิดว่าจะทดสอบอะไรบ้างนั้น ความคิดของเราจะได้ไม่โดนจำกัดด้วยโค้ดที่เราเขียนขึ้นไว้ก่อนหน้านี้แล้ว

การพัฒนาซอฟต์แวร์แบบ TDD มีข้อดีก็คือ ทำให้เราได้โค้ดที่สามารถทดสอบได้ โค้ดที่เขียนขึ้นค่อนข้างตรงกับมุมมองของผู้ใช้งาน เนื่องจากเราต้องเขียนการทดสอบก่อนว่าจะใช้งานโค้ดส่วนนั้นอย่างไร และการทดสอบที่เราเขียนขึ้นอ้างอิงจากการใช้งานของผู้ใช้เป็นหลัก และสุดท้ายเวลาที่เราปรับปรุงโค้ด เราสามารถที่จะทำการทดสอบได้อย่างรวดเร็วว่าโค้ดยังทำงานถูกต้องหรือไม่ ด้วยการทดสอบแบบอัตโนมัติช่วยลดเวลาในการทำงาน

เรามาเริ่มต้นเขียนการทดสอบโค้ดกัน โดยเราจะใช้วิธีที่ง่ายที่สุดก่อน ก็คือใช้ if-statement ในการทดสอบดังตัวอย่างข้างล่าง และหลังจากนั้นเราจะแสดงการใช้ Unit Test Library ที่ชื่อ QUnit แทนที่จะใช้ if-statment ในการทดสอบโค้ด

var jsgeObj = new JsgeObject(10, 20);
jsgeObj.setData("hero");

if(jsgeObj.getX() != 10) {
document.write("the x pos must be 10");
}
if(jsgeObj.getY() != 20) {
document.write("the y pos must be 20");
}
if(jsgeObj.getData() != "hero") {
document.write("the data must be hero");
}

จากโค้ดเราจะเริ่มต้นด้วยการสร้างอ๊อปเจ็กของ JsgeObject โดยให้ตำแหน่ง X และ Y อยู่ที่ 10 และ 20 ตามลำดับ และก็กำหนดให้ data เป็นคำว่า hero โดยการเรียก jsgeObj.setData("hero") หลังจากนั้นเราก็ตรวจสอบว่าตำแหน่ง X Y และ data ที่เรากำหนดไว้นั้นถูกต้องหรือไม่ โดยการใช้ if-statement ทดสอบค่าที่ได้จาก getX() getY() และ getData() ตามลำดับ ถ้าค่าที่ได้ไม่ตรงกับที่เรากำหนดไว้ก่อนหน้านี้ เราก็จะพิมพ์ข้อผิดพลาดออกทางหน้าจอโดยเรียก document.write(...)

การเขียนโค้ดทดสอบจะทำให้เราแน่ใจได้ว่าโปรแกรมทำงานได้อย่างถูกต้องและช่วยลดเวลาที่เราต้องทดสอบโค้ดอีกครั้งหนึ่ง ถ้าเราทำการแก้ไขปรับปรุงโค้ดในอนาคต เพียงแค่รันโค้ดที่ใช้ในการทดสอบอีกครั้งว่าผ่านการทดสอบหรือไม่

ในบทความถัดไปเราจะมาพูดถึง Library ที่ใช้ในการเขียนโค้ดทดสอบการทำงานของโปรแกรมที่ชื่อ QUnit กันและโค้ดเพิ่มเติมที่เราจะเขียนเพิ่มเข้าไปในเกมส์เอ็นจิ้นเพื่อใช้ในการแสดงผลกราฟฟิกในเว็บบราวเซอร์กัน ขอให้สนุกกับการเขียนโปรแกรมนะครับ :)

วันอังคารที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2553

พัฒนาเกมส์เอ็นจิ้นด้วย HTML5 + JavaScript ตอนที่ 2 คลาส JsgeObject

จากบทความแรกเราได้พูดถึงเครื่องมือและชื่อของเกมส์เอ็นจิ้นที่เราจะเขียนแล้ว ในบทความนี้เราจะมาเริ่มเขียนคลาสแรกกัน คือ คลาส JsgeObject ในภาษา JavaScript เราเขียนคลาส ได้ดังนี้

/**
Create a new JsgeObject
@class represent a object in a game. It is a base class of all classes in Jsge.
@constructor
@param {Number} x the x position of the object.
@param {Number} y the y position of the object.
*/
function JsgeObject(x, y) {
this.x = x;
this.y = y;
this.data = null;
}

การประกาศชื่อและโครงสร้างของคลาสในภาษา JavaScript เราทำได้โดยให้ชื่อฟังก์ชัน (Function) เป็นชื่อเดียวกับคลาสที่เราต้องการสร้างและเราสามารถที่จะกำหนดคุณสมบัติ (Property) ของคลาสได้ โดยเีรียกคำสั่ง this.x = x; ดังตัวอย่างข้างต้น เป็นต้น

จากตัวอย่างโค้ดข้างต้น เราจะเห็นว่าในส่วนคอมเมนต์ (Comment) มีคำอธิบายคลาสอยู่พร้อมกับแท๊ก (Tag) พิเศษ อย่างเช่น @param หรือ @returns สำหรับใช้ทำเอกสารประกอบการใช้งานจากโค้ดที่เราเขียน รายละเอียดเกี่ยวกับแต่ละแท๊กจะอธิบายไว้ในบทความถัดไป

หลังจากที่เราได้ประกาศชื่อและโครงสร้างของคลาสแล้ว ถัดมาเราก็จะมากำหนดการดำเนินการ (Method) ต่างๆของคลาสดังนี้

/**
Get the reference to the user data attached to this object.
@returns {Object} the reference to the user data
*/
JsgeObject.prototype.getData = function() {
return this.data;
};

/**
Get the x position of this object.
@returns {Number} the x position
*/
JsgeObject.prototype.getX = function() {
return this.x;
};

/**
Get the y position of this object.
@returns {Number} the y position
*/
JsgeObject.prototype.getY = function() {
return this.y;
};

/**
Set the data associate to this object.
@param {Object} the data.
*/
JsgeObject.prototype.setData = function(data) {
this.data = data;
};

/**
Move the object to new x and y positions.
@param {Number} x the x position of the object.
@param {Number} y the y position of the object.
*/
JsgeObject.prototype.move = function(x, y) {
this.x = x;
this.y = y;
};

การกำหนด Method ของคลาส เราจะใช้ <ชื่อคลาส>.prototype.<ชื่อ Method> = function() {...} ใน Method เราสามารถอ้างถึง Property ของคลาสได้โดยเรียกคำสั่ง this.<ชื่อ Properties> จากโค้ดตัวอย่ีางข้างต้นเราจะเห็นว่า Method getX() คืนค่าจาก this.x

เราจะเห็นว่าแต่ละ Method มีคอมเมนต์อธิบายการทำงานและพารามิเตอร์ (Parameter) ที่ต้องส่งผ่าน Method ว่ามีอะไรบ้าง Method ของคลาส JsgeObject ทำงานไม่ซับซ้อนแค่คืนค่า Property และกำหนดตำแหน่ง x และ y เท่านั้น

หลังจากที่เราได้โค้ดของคลาส JsgeObject แล้ว เราก็จะมาทดสอบการทำงานโค้ดที่เราเขียนกัน เราเรียกการทดสอบย่อยๆนี้ว่า Unit Test วิธีที่ง่ายที่สุดในการทดสอบก็คือ เขียนโปรแกรมขึ้นมาใหม่อีกตัวเพื่อทดสอบโค้ดของเรา ซึ่งโปรแกรมนี้จะทดสอบแต่ละกรณีการใช้งานที่เป็นไปได้ของโค้ด การทดสอบแต่ละกรณีเราเรียกว่า Test Case เพื่อง่ายต่อการทดสอบ เราจะเริ่มด้วย Test Case เดียวก่อน โดยจะทดสอบ Method ทั้งหมดของคลาส JsgeObject

การทดสอบเราอาจจะเขียนโค้ดโดยใช้ if-statement ตรวจสอบค่าที่ได้หลังจากเรียกแต่ละ Method หรือ ที่นิยมปฎิบัติกันก็คือ ใช้ Library สำหรับทำ Unit Test

ในบทความนี้เราก็ได้เรียนรู้วิธีเขียนคลาสใน JavaScript แล้ว ในบทความถัดไปเราจะมาต่อในเรื่องการทดสอบคลาสที่เราเขียนกัน